Barsiisa Sobaa (Cults)
5) Amantii Yogaa (Transdental Meditation) /Xiinxala Sammuu Gadfageenyaa/
5) Amantii Yogaa (Transdental Meditation) /Xiinxala Sammuu Gadfageenyaa/
Amantiin kun kan xiyyeeffatu xiinxala sammuu irratti. Kan barsiisa amantaa kanaa eegale Mahaarish Biraasaad Waarmaa kan jedhamu yoo ta’u biyya Hindii keessatti bara 1918 A.L,A kan dhalate dha. Barnoota Yuniivarsiitii erga xumureen booda gad fageenyaan xiinxaluu barumsa jedhamu hordofuu eegale. Yeroo booda ‘Sochii Haaromsa Hafuuraa’ /spiritual regeneration movement/ kan jedhu hundeesse. Amantiin kun suuta suuta jalaa kufaa yoo dhufu gara ‘Transdental Meditation’ jedhutti dhufuu danda’e.Kana yeroo jalqabu bifa amantiin hin turre. Baay’inaan kan itti hirmaachaa turan bartoota kolleejjii turan. Maalif adeemsi isaa waa’ee gad fageenyaan yaaduu waan tureef.Yeroon booda garuu daldaltoota, saayintistoota, fiilmii garaagara warra hojjetan, akka xiinxala kana shaakalan dubbatama.Kana boodas maqaa adda addaatiin manneen leenjii babal’isuu eegale. Yeroo ammaa namoota baay’eetu hordofa.
Barsiisa isaa:- shaakalaTransdental Meditation keessatti namni waan tokko qofa irratti xiyyeeffatee isuma qofa yoo yaade miirri isaa guutuun waantota alaa waliin akka wal hin quunname godha.Waanta yaadu qofa irratti xiyyeeffata malee wanta alaa/qaama isaa ala/ waliin wal akka hin quunnamne ta’a.Yeroo kana wanta naannoo isaa jiru hunda in dagata.Haala kanaan shaakala yoo itti fufe , tasgabbii daangaa hin qabne /trancedental consciousness/ keessa seena; isaa olittis deema/ cosmic consciousness/ achii ol guddachuun Waaqayyoon gara beekuutti /God consciousness guddata jedhu.Kanaaf Mahaarish Biraasaad xumura amantii hundaa jechuun gara Waaqaatti kan geessuu dha Transdental Meditation.Kana qofa miti achii guddachuun tokkummaa uumuu/Waaqayyoo wajjin/deema achiin gara ergama isa Biraahimaa jedhamu waliin walfudhata jedhu
6) Sochii Dhaloota Haaraa /The New Age Movement/
Inni kun immoo keessa isaatti waan baay’ee kan qabate waan ta’eef salphaatti yaada kana jechuun nama dhiba. Fakkeenyaaf, Falaasama hafuura malee foonii gaarii miti kan jedhu, Yesuus foon namummaa hin uffanne, amantaa biroo waan hin tuqnes fakkaata.
7) Amantaa Bahaa’ii (Baha’i Faith)
Dhufti amantaa kanaa biyya Faaris (Iraaq) yoo ta’u kan jalqabe ammo namicha Miirzaa Huseen Alii (Baahullaa) jedhu ture. Hiikaan maqaa isaa kun Afaan Faarisiin ulfina Waaqayyoo jechuu dha. Babali’ina amantii kanaa irratti Musiliimmonni mormii kaasanii turan. Akkasumas ari’atama irraan geessisanii turan. Bara 1863 A.L.A Miirzaa Huseen Alii Baagdaad keessatti qabame.Baahullaa jedhamees kan waamamu Miirzaa kana ture. Amantiin Baahili judhamu kunis kan argame maqaa kana irraa ka’uun. Amantii kana kan biyya Gibxii gara biyya keenya Itoophiyaa seensise dargageessaa waggaa 27 kan ture Saabirii Eeliyaas . Waggaa tokko booda bara1933 finfinneetti waldaa amantaa dhaabuun amanticha jalqabe.Amantii kanas dursee kan fudhate Muubariikitti aansee, Azimaach Siyyuum Gebri’eel namicha jedhamu ture.
Barsiisa amanta Bahaa’i
Barsiis isaanii wantoota sadii irratti xiyyeeffata.
Barsiisa isaanii keessaa kaan immoo:
Barsiisa Bahaa’ii dhugaa Macaafa Qulqulluun yoo miijanamu
Amantan bahilli tokkummaa irratti xiyyeeffachuun amantii hundi walfakkaatu kan jedhu, haala namni tokko amantii malee hin jraanneen wal fakkii qabaachuu danda’a. Haa ta’u malee amantii akka Budiizim, Hinduuzim, New age Movement Bahilli illee dabalatee waa’ee cubbuu fi fayyina barabaraa irratti xiyyeeffannaa hin qaban.Kaayyoon amantii kiristaanaa egaa kanneen irraa adda; kuni xiyyeeffaannoon Waldaa Kiristaanaa fayyina barabaraa irratti. Macaafni qulqulluunis namani hundinuu cubbamaa akka ta’e ibsa (Rome 3:23). Kana ibsuu qofa miti karaa ittiin bittaa cubbuu jalaa bahanis lafa kaa’era (Yoh.3:16, Yoh.1:29).Yesuus dhiifama cubbuu gochuuf dhiiga isaa dhangalaaseera (1Yoh 5:11-13). Kana malees waa’ee firdii homaa hin barsiisan, Macaafni qulqulluun garuu kanas sirriitti ibsa.
Yesuus raajii yeroo tokko ture qofa miti; inni barabaraan in jiraata, dorgommiis hin qabu (1Xim.2:5-6, Ib.13:8).
Barsiisa ykn Amantii Sobaa /Cult/ irratti Gaaffilee yaadannoo Gabatee armaan gadii fayyadamuun: 1. Barsiisa dogogoraa qo’adhu.
| Lakk. | Barsiisa dogoggoraa | Yesuusiin waan jedhan | Sadan tokkummaa Waaqaa irratti waan jedhan | Karaa fayyinaa irraatti ilaalacha qaban |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Dhuga baatota Yihiwwa | |||
| 2 | Mormoon | |||
| 3 | Yesuus Qofa | |||
| 4 | Saayinsii kiristaanaa |
2. Dhugaa Macaafa Qulqulluun wal bira qabuun madaali.
| Lakk. | Barsiisa dogoggoraa | Yesuusiin waan jedhan | Sadan tokkummaa Waaqaa irratti waan jedhan | Karaa fayyinaa irraatti ilaalacha qaban |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Dhuga baatota Yihiwwa | |||
| 2 | Mormoon | |||
| 3 | Yesuus Qofa | |||
| 4 | Saayinsii kiristaanaa |